‘ไซนัสอักเสบ’ เป็นภาวะที่โพรงอากาศซึ่งอยู่รอบๆ จมูก และมีทางเชื่อมต่อถึงโพรงจมูกเกิดการอุดตันของช่องทางเชื่อมต่อโพรงไซนัส ทำให้สารคัดหลั่งไม่สามารถระบาย ทำให้เชื้อโรคเจริญเติบโต จนเกิดการอักเสบและมีหนองขังได้ ไซนัสอักเสบพบได้บ่อยในทุกเพศทุกวัย และมีแนวโน้มเกิดบ่อยในช่วงฤดูกาลที่คนเป็นหวัดกันมาก เช่น ในฤดูหนาว โดยการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย นอกจากนี้การติดเชื้อในช่องปากและฟัน ความผิดปกติในโพรงจมูก ที่ส่งผลต่อการถ่ายเทอากาศในโพรงไซนัสผิดไปจากปกติทำให้เกิดการอุดตัน สามารถทำให้เกิดไซนัสอักเสบตามมาได้

 


อาการแบบไหน บ่งบอกว่า ‘ไซนัสอักเสบ’ กำลังถามหา?

อาการปวดมึน หนักๆ ตรงบริเวณ ระหว่างคิ้ว หน้าผาก โหนกแก้ม หรือรอบๆ กระบอกตา บางรายอาจมีอาการปวดร้าวมาที่ฟัน อาจเป็นมากขึ้นตอนเช้าหรือเวลาก้มศีรษะ มีร่วมกับอาการคัดแน่นจมูก น้ำมูกข้นเขียว เสมหะไหลลงคอ ลมหายใจมีกลิ่นเหม็นได้ กลิ่นเหม็นผิดปกติในจมูก หรือการรับกลิ่นลดลง โดยมากมักมีอาการนานกว่า 7-10 วัน

การวินิจฉัยโรคไซนัสอักเสบ

การวินิจฉัย อาศัยประวัติและการตรวจร่างกายเป็นหลัก ร่วมกับการตรวจพิเศษอื่นๆ เช่น การถ่ายภาพรังสีโพรงไซนัส การทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ของโพรงไซนัส และการใช้กล้องส่องตรวจโพรงจมูก เพื่อการวางแผนการรักษา

ป่วยเป็นไซนัสอักเสบ รักษาอย่างไรดี?

ผู้ป่วยไซนัสอักเสบเฉียบพลันที่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องในระยะเริ่มแรกจะลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำหรือเรื้อรังได้ การรักษาประกอบด้วยการกำจัดเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุโดยใช้ยาต้านจุลชีพ ในรายอักเสบเฉียบพลัน ควรใช้อย่างน้อย 10-14 วัน หรือจนกว่าจะไม่มีอาการแล้วต่ออีก 1 สัปดาห์ ในรายเรื้อรังควรให้อย่างน้อย 3-6 สัปดาห์ แพทย์มักต้องทำให้สารคัดหลั่งในโพรงไซนัสไหลเวียนดีขึ้น เช่น ให้ยาแก้คัดจมูก ยาลดน้ำมูก ยาพ่นจมูก หรือให้ผู้ป่วยล้างจมูกด้วยน้ำเกลือในกรณีที่รักษาด้วยยาอย่างเต็มที่ (รวมถึงการเจาะล้างหนองจากโพรงไซนัส) แล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือผู้ป่วยมีภาวะแทรกซ้อน แพทย์อาจจะพิจารณาทำการผ่าตัด

โดยการผ่าตัดที่แพร่หลายในปัจจุบันคือการตัดโพรงไซนัสโดยการส่องกล้อง (Endoscopic Sinus Surgery) เพื่อจุดประสงค์ในการขยายรูเปิดของไซนัส แก้ไขสาเหตุที่ทำให้เกิดไซนัสอักเสบ เช่น การตัดริดสีดวงจมูก, เนื้องอก หรือแก้ไขภาวะแกนจมูกคด

ผู้ที่เขียนบทความ

DR_Rutti_Chumthong-01
นพ. รุตติ ชุมทอง
แพทย์ที่ปรึกษาหู คอ จมูก โรงพยาบาลไทยนครินทร์