ไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Disease) เป็นโรคติดเชื้อที่รุนแรง สามารถลุกลามได้ไว ทำให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และติดเชื้อในกระแสเลือด ส่งผลให้อาการทรุดลงอย่างรวดเร็ว หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเสี่ยงเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมง หรือมีโอกาสพิการได้
โรคไข้กาฬหลังแอ่น คืออะไร
ไข้กาฬหลังแอ่น เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Neisseria Meningitidis ซึ่งอาจทำให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือติดเชื้อในกระแสเลือดชนิดรุนแรงได้ โรคนี้พบไม่บ่อย แต่เมื่อเกิดขึ้นสามารถดำเนินโรคเร็วมากและมีความรุนแรงสูง โดยเฉพาะในทารก เด็กเล็ก วัยรุ่น และผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง
การติดต่อและแพร่เชื้อ
สามารถติดต่อจากการสัมผัสสารคัดหลั่งต่างๆ ของผู้ติดเชื้อ ผ่านการ ไอ จาม ใช้ภาชนะร่วมกัน หรืออยู่รวมกันหนาแน่น เช่น โรงเรียน หอพัก หรือค่าย เป็นต้น
อาการไข้กาฬหลังแอ่น ที่ควรเฝ้าระวัง
- ไข้สูง ซึม อ่อนเพลียมาก หรืออาการทรุดเร็วผิดปกติ
- ปวดศีรษะมาก คอแข็ง อาเจียน
- หายใจเร็ว มือเท้าเย็น หรือมีผื่นจ้ำเลือด/ผื่นกดไม่จาง
- ในเด็กเล็กอาจพบงอแงผิดปกติ ดูดนมน้อย ซึม ร้องเสียงแหลม หรือกระหม่อมโป่ง
- หากสงสัยโรคไข้กาฬหลังแอ่น ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะเป็นโรคที่ต้องประเมินและรักษาอย่างเร่งด่วน
การป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น
- ฉีดวัคซีนป้องกัน เป็นวิธีป้องกันที่สำคัญที่สุด โดยช่วยลดโอกาสเกิดโรครุนแรงจากสายพันธุ์ที่วัคซีนครอบคลุม
- สวมใส่หน้ากากอนามัย เพื่อลดการสัมผัสน้ำลายและละอองฝอย หลีกเลี่ยงใช้แก้วน้ำ ช้อน หลอด หรือของใช้ที่สัมผัสน้ำลายร่วมกัน
- หลีกเลี่ยงการไปในสถานที่แออัด
- กรณีมีผู้ป่วยใกล้ชิดโรคไข้กาฬหลังแอ่น สมาชิกในบ้านหรือผู้สัมผัสใกล้ชิด อาจต้องได้รับยาปฏิชีวนะป้องกัน ตามดุลยพินิจแพทย์
วัคซีนป้องกันไข้กาฬหลังแอ่น มีกี่แบบ?
| ชนิดวัคซีน | ครอบคลุมสายพันธุ์ | อายุที่เริ่มฉีด |
| Meningococcal ACWY | สายพันธุ์ A, C, W, Y | อายุ 12 เดือนขึ้นไป |
| Meningococcal B | สายพันธุ์ B | อายุ 2 เดือนขึ้นไป |
ใครบ้างที่ควรฉีดวัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น
- นักศึกษาที่จะเดินทางไปศึกษาที่สหรัฐอเมริกา หรือบางประเทศในยุโรป เช่น อังกฤษ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของแต่ละสถาบัน
- ผู้แสวงบุญที่จะไปประกอบพิธีฮัจย์ที่ประเทศซาอุดิอาระเบีย โดยต้องฉีดล่วงหน้าก่อนเดินทางอย่างน้อย 10 วัน
- ผู้ที่จะเดินทางไปในประเทศที่เป็นเขต Meningitis Belt
- ผู้ที่มีโรคประจำตัวที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรง เช่น ผู้ป่วยที่ไม่มีม้าม หรือได้รับการผ่าตัดม้าม, ผู้ป่วยกลุ่ม Compliment Deficiency
วัคซีน MenACWY และ MenB ฉีดร่วมกันได้ไหม
ฉีดร่วมกันได้ โดยสามารถให้ในวันเดียวกันได้หากมีข้อบ่งชี้ต้องรับทั้งสองชนิด เพียงแต่ควรฉีดคนละตำแหน่งของร่างกาย เช่น คนละแขน หรือคนละต้นขาในเด็กเล็ก
